To, jak siać gorczycę, zależy przede wszystkim od celu uprawy. Na poplon wysiewa się ją latem, aby szybko zbudowała biomasę, natomiast pod zbiór nasion sieje się ją wczesną wiosną. W obu przypadkach potrzebna jest wilgotna, wyrównana gleba, a gorczycy nie należy umieszczać po rzepaku ani innych roślinach kapustowatych.
Parametry siewu gorczycy na poplon i na ziarno
Największe znaczenie gospodarcze w Polsce ma gorczyca biała. To właśnie ją najczęściej wybiera się na międzyplon oraz do uprawy na nasiona. Konkretna norma zależy jednak od przeznaczenia plantacji, sposobu siewu i gatunku.
| Parametr | Poplon | Ziarno |
|---|---|---|
| Norma wysiewu | około 12–20 kg/ha w siewie rzędowym, do 30 kg/ha przy siewie rzutowym | 5–9 kg/ha dla gorczycy białej |
| Głębokość siewu | 1–2 cm | 2,5–3 cm dla gorczycy białej |
| Rozstawa rzędów | 10–15 cm | 20–40 cm dla gorczycy białej |
| Termin | Od początku do połowy sierpnia, najlepiej po zbiorze przedplonu | Około 20 marca–10 kwietnia, w terminie siewu zbóż jarych lub nieco wcześniej |
Gorczyca czarna i sarepska mają inne wymagania. Na ziarno wysiewa się ich zwykle 4,5–6 kg/ha, w rozstawie 12–15 cm i na głębokość 1–2 cm. Sarepska gorzej znosi suszę, a czarna wymaga żyznych gleb i jest w Polsce uprawiana znacznie rzadziej.
Jak siać gorczycę na poplon?
Poplon powinien mieć wystarczająco dużo czasu na wytworzenie zielonej masy przed jesiennymi przymrozkami. Najlepiej wysiać gorczycę w wilgotne stanowisko od początku do połowy sierpnia. Opóźnienie siewu ogranicza biomasę, a przy bardzo późnym terminie może pogorszyć jej jakość.
Przed rozpoczęciem pracy sprawdź przygotowanie pola:
- Sprzęt do siewu jest wyregulowany, a nasiona równomiernie dozowane.
- Gleba ma dostateczną wilgotność do kiełkowania.
- Ściernisko zostało płytko spulchnione i wyrównane.
- Resztki pożniwne są dobrze wymieszane z wierzchnią warstwą gleby.
Siew gorczycy na poplon wykonaj w następującej kolejności:
- Wykonaj pierwszą płytką uprawkę pożniwną zaraz po zbiorze rośliny głównej.
- Po pojawieniu się chwastów przeprowadź drugą uprawkę, zwykle po około dwóch tygodniach.
- Wysiej gorczycę na głębokość 1–2 cm, stosując około 12–20 kg nasion na hektar. Przy siewie rzutowym dawkę zwiększ nawet do 30 kg/ha.
- Wymieszaj nasiona z glebą i zadbaj o dobry kontakt nasion z wilgotnym podłożem.
- Zniszcz międzyplon przed pełnią kwitnienia, zwykle na przełomie września i października, a następnie płytko przyoraj biomasę.
Przyoranie na głębokość około 20–25 cm ułatwia rozkład roślin przez mikroorganizmy tlenowe. Rozdrobnienie gorczycy przed zabiegiem przyspiesza mineralizację. Nie siej jej w bardzo suchą glebę, ponieważ nawet prawidłowa norma nie zapewni równomiernych wschodów.
Jak siać gorczycę na ziarno?
Uprawa na nasiona wymaga wcześniejszego terminu i staranniejszego przygotowania stanowiska niż poplon. W Polsce najczęściej wykorzystuje się gorczycę białą, która ma mniejsze wymagania glebowe i wodne niż gorczyca sarepska oraz czarna.
- Wybierz żyzne, próchniczne i przepuszczalne stanowisko o umiarkowanej wilgotności. Korzystny jest odczyn gleby w zakresie pH 5,8–6,8.
- Jesienią wykonaj orkę przedzimową, a wiosną płytko spulchnij i wyrównaj pole.
- Wysiej gorczycę białą możliwie wcześnie, zwykle między 20 marca a 10 kwietnia, gdy gleba pozwala na wjazd sprzętu.
- Zastosuj 5–9 kg nasion na hektar, rozstawę 20–40 cm i głębokość 2,5–3 cm.
- Prowadź plantację tak, aby ograniczyć zachwaszczenie, a nawożenie dopasuj do zasobności gleby. Nadmiar azotu zwiększa masę roślin, ale także ryzyko wylegania.
- Zbierz gorczycę białą kombajnem po osiągnięciu pełnej dojrzałości nasion, a zebrany materiał szybko dosusz do wilgotności 5–7%.
Gorczyca czarna i sarepska dojrzewają mniej równomiernie, a ich łuszczyny łatwiej pękają. Z tego powodu wymagają większej uwagi podczas zbioru i nie są tak uniwersalne jak gorczyca biała.
Po jakich roślinach nie siać gorczycy?
Gorczycy nie należy siać po rzepaku ani po innych roślinach kapustowatych. Do tej grupy należą między innymi kapusta, kalafior, brokuł, rzodkiew, rzepa i inne gatunki z rodziny kapustowatych. Wspólne choroby mogą przetrwać w glebie i zwiększyć ryzyko porażenia kolejnej plantacji, w tym przez kiłę kapusty.
Do najważniejszych przedplonów gorczycy zalicza się rośliny strączkowe, okopowe oraz mieszanki zbożowo-strączkowe. Warto zachować także ostrożność po lnie, maku i słoneczniku, ponieważ te stanowiska również nie są zalecane w typowych zaleceniach agrotechnicznych.
Wilgotność gleby jest równie ważna jak termin. Na stanowisku przesuszonym gorczyca może wzejść nierównomiernie i nie zdążyć wytworzyć biomasy przed zimą. Z kolei gleby podmokłe i nieprzepuszczalne utrudniają rozwój korzeni. Najbezpieczniejszy wybór stanowi gleba zasobna, przewiewna i umiarkowanie wilgotna.
Na poplon wybierz wcześniejszy, letni siew i większą normę nasion, a pod zbiór nasion – wczesną wiosnę, mniejszą obsadę i głębszy siew. O powodzeniu plantacji decydują przede wszystkim wilgotne podłoże, właściwa głębokość oraz prawidłowy płodozmian.
