Wiosenny oprysk mocznikiem wykonuje się na przedwiośniu, najczęściej w lutym lub marcu, zanim drzewa rozpoczną pełną wegetację. Roztwór o stężeniu 5–7% nanosi się przede wszystkim na glebę pod koroną i pnie, a nie na rozwijające się liście ani kwiaty. Zabieg ogranicza źródło infekcji parchem i przyspiesza rozkład opadłych liści. Jest jednak działaniem wspomagającym – jesienny oprysk liści pozostających jeszcze na drzewie zwykle działa skuteczniej.
Dlaczego wykonuje się wiosenny oprysk mocznikiem?
Opadłe liście mogą być miejscem zimowania grzyba Venturia inaequalis, sprawcy parcha jabłoni i gruszy. Wiosną powstają na nich zarodniki, które mogą ponownie zakażać drzewa. Mocznik dostarcza azotu i przyspiesza rozkład resztek roślinnych, przez co ogranicza warunki potrzebne do rozwoju patogenu.
Wiosenny zabieg ma największy sens, gdy jesienny oprysk został pominięty albo w poprzednim sezonie drzewa były silnie porażone. Nie zastępuje on jednak jesiennego oprysku, podczas którego ciecz robocza trafia bezpośrednio na liście znajdujące się jeszcze w koronach i leżące pod drzewami.
Jak przygotować roztwór mocznika?
Do wiosennego oprysku stosuje się roztwór o stężeniu 5–7%. Nawóz trzeba odmierzyć dokładnie i całkowicie rozpuścić w wodzie. Nierozpuszczone kryształki mogą zmniejszyć skuteczność zabiegu i zatykać dysze opryskiwacza.
| Ilość wody | Ilość mocznika | Stężenie |
|---|---|---|
| 10 l | 0,5 kg | 5% |
| 10 l | 0,7 kg | 7% |
Jeżeli nie ma wyraźnej potrzeby stosowania mocniejszego roztworu, można rozpocząć od dolnej wartości zakresu. Przy przygotowywaniu cieczy roboczej najpierw wlej część wody do zbiornika, wsyp odmierzoną ilość mocznika, wymieszaj, a następnie uzupełnij wodą do wymaganej objętości.
Jak poprawnie wykonać oprysk?
Termin zależy od przebiegu pogody i fazy rozwojowej drzew. Najważniejsze, aby zabieg przeprowadzić przed pełnym ruszeniem wegetacji, zanim pojawią się kwiaty. W polskich warunkach najczęściej przypada to na luty lub marzec, ale kalendarz nie powinien zastępować obserwacji roślin.
- Przygotuj ciecz roboczą – odważ mocznik, rozpuść go dokładnie w wodzie i przelej roztwór do sprawnego opryskiwacza.
- Wybierz właściwy dzień – wykonaj zabieg przy temperaturze powyżej 0°C, bez silnego wiatru i bez opadów, które mogłyby szybko zmyć roztwór.
- Opryskaj glebę pod drzewem – pokryj powierzchnię z opadłymi liśćmi, zwłaszcza w obrębie rzutu korony.
- Pokryj pnie – kieruj strumień także na dolne części pni, ale nie rozpylaj cieczy bez potrzeby na rozwijające się pąki.
- Kontroluj zasięg cieczy – oprysk powinien być równomierny, bez tworzenia dużych kałuż i spływania roztworu poza obszar pod koroną.
Nie wykonuj zabiegu podczas kwitnienia. Kontakt stężonego roztworu z pąkami i kwiatami może prowadzić do uszkodzeń, dlatego oprysk trzeba zakończyć przed ich rozwinięciem. Zbyt późne opryskiwanie całej korony, szczególnie z młodymi liśćmi, zwiększa ryzyko poparzeń.
Jakie drzewa można opryskiwać i co daje zabieg?
Najczęściej stosuje się go w sadach z jabłoniami i gruszami, ponieważ właśnie na ich opadłych liściach zimuje sprawca parcha. W przypadku silnego porażenia w poprzednim sezonie zabieg wiosenny może uzupełniać jesienne działania sanitarne.
Mocznik wykorzystuje się także przy wiśniach i czereśniach, gdy celem jest ograniczenie źródeł drobnej plamistości liści drzew pestkowych. Zakres zabiegu pozostaje podobny: roztwór trafia na opadłe liście i glebę, a nie na kwiaty.
Najważniejsze korzyści wynikają z przyspieszenia rozkładu resztek, na których mogą rozwijać się patogeny:
- ograniczenie ilości materiału, na którym zimuje sprawca parcha,
- zmniejszenie ryzyka wiosennego uwalniania zarodników,
- pobudzenie procesów rozkładu liści przez mikroorganizmy glebowe,
- dostarczenie niewielkiej, wczesnej dawki azotu w obrębie opryskiwanego podłoża.
Wiosenny oprysk mocznikiem najlepiej traktować jako zabieg uzupełniający. Przy dużym nasileniu parcha warto zaplanować także jesienny oprysk liści, ponieważ jego termin i sposób wykonania pozwalają skuteczniej ograniczyć źródło infekcji przed następnym sezonem.
