Po bobie najlepiej wysiać facelię, grykę, gorczycę lub żyto jako poplon, a na jesienny zbiór wybrać rukolę, rzodkiewkę, sałatę, koper albo szpinak. Bób wzbogaca stanowisko w azot dzięki współpracy z bakteriami brodawkowymi, dlatego dodatkowe nawożenie azotowe zwykle nie jest potrzebne.
Dlaczego stanowisko po bobie jest cenne?
Bób należy do roślin bobowatych, które wiążą azot atmosferyczny przy udziale bakterii brodawkowych. Część tego składnika pozostaje w glebie i resztkach korzeniowych, dzięki czemu rośliny następcze mogą rosnąć na żyźniejszym stanowisku.
Po zbiorze można wybrać jedną z dwóch dróg. Poplon ochroni glebę przed przesuszeniem, chwastami i erozją, a po wymieszaniu z podłożem dostarczy materii organicznej. Z kolei warzywa o krótkiej wegetacji pozwolą uzyskać jeszcze jesienny plon. W obu przypadkach nie ma potrzeby silnego nawożenia azotem.
Co wybrać na poplon po bobie?
Najbezpieczniejszym wyborem w zmianowaniu jest facelia błękitna, ponieważ nie należy ani do bobowatych, ani do kapustnych. Gorczyca i gryka szybko tworzą zieloną masę, natomiast żyto ozime najlepiej sprawdza się wtedy, gdy gleba ma pozostać osłonięta przez zimę.
| Roślina | Norma wysiewu | Główna zaleta |
|---|---|---|
| Gorczyca biała | 15–20 g/m² | Szybko rośnie i ogranicza rozwój chwastów |
| Facelia błękitna | 8–12 g/m² | Bezpieczny wybór w zmianowaniu, poprawia strukturę gleby |
| Gryka zwyczajna | 10–15 g/m² | Szybko przykrywa glebę, sprawdza się na słabszych stanowiskach |
| Żyto ozime | 15–18 g/m² | Chroni glebę przez zimę i ogranicza wymywanie składników |
Facelia będzie dobrym rozwiązaniem, gdy w kolejnym sezonie planujesz kapustę, kalafior, brokuł albo inne warzywa kapustne. Gorczyca należy do tej samej rodziny, więc jej wysiew może zwiększyć ryzyko kumulacji wspólnych chorób. Grykę warto wybrać na słabszej, szybko przesychającej glebie, ale należy wysiać ją najpóźniej pod koniec lipca, ponieważ źle znosi przymrozki.
Jakie warzywa można zebrać jesienią?
Jeśli bób został zebrany w czerwcu lub na początku lipca, na tej samej grządce zdążą wydać plon gatunki o krótkim okresie wegetacji. Najlepiej siać je od razu po uprzątnięciu stanowiska:
- rukola daje pierwszy zbiór zwykle po kilku tygodniach i może być sukcesywnie ścinana,
- rzodkiewka szybko tworzy zgrubienia, jeśli podłoże jest spulchnione i równomiernie wilgotne,
- sałata nadaje się do siewu albo sadzenia rozsady na późny zbiór,
- szpinak można wysiać w drugiej połowie lata na zbiór jesienny,
- koper ogrodowy rośnie szybko i dobrze wykorzystuje wolne miejsce po bobie.
Po bobie nie stosuj dużej dawki azotu przed siewem tych warzyw. Nadmiar może powodować nadmierny rozwój liści, a w przypadku rzodkiewki pogorszyć jakość zgrubień. Jeśli gleba jest uboga w materię organiczną, lepszym uzupełnieniem będzie niewielka ilość dojrzałego kompostu.
Czego nie siać po bobie?
Nie wysiewaj bezpośrednio po bobie innych roślin bobowatych, takich jak groch, fasola, bób, wyka, łubin czy bobik. Powtarzanie tej samej rodziny na jednym stanowisku sprzyja kumulacji patogenów glebowych i szkodników. Płodozmian powinien przerywać ich cykl rozwojowy, a nie utrwalać go.
Ostrożność jest potrzebna także przy gorczycy. Jeśli w następnym sezonie chcesz uprawiać kapustę, kalafior, brokuł, rzodkiewkę lub inne rośliny kapustne, lepiej wybierz facelię albo żyto. Gorczyca należy do kapustowatych, więc może podtrzymywać problemy typowe dla tej rodziny, między innymi ryzyko kiły kapusty.
Po zbiorze usuń chore liście i łodygi bobu. Nie odkładaj ich na kompost, jeśli widoczne były objawy chorób, takich jak czekoladowa plamistość czy rdza. Zdrowe, drobne korzenie można pozostawić w glebie, ponieważ rozłożą się i wzbogacą ją w materię organiczną.
Jak przygotować stanowisko do siewu?
Po bobie nie trzeba głęboko przekopywać grządki. Wystarczy usunąć resztki roślin, płytko spulchnić wierzchnią warstwę i zadbać o wilgoć. Najlepiej wykonać te czynności bezpośrednio po zbiorze:
- Usuń łodygi, chore części roślin i chwasty wieloletnie.
- Spulchnij glebę na głębokość około 5–10 cm i wyrównaj powierzchnię.
- Podlej stanowisko, jeśli podłoże jest suche, ponieważ lipcowy siew wymaga wilgoci do równych wschodów.
- Wysiej poplon w ciągu kilku dni od zbioru, najlepiej od końca czerwca do końca lipca.
Gorczycę, facelię i grykę można skosić przed kwitnieniem i płytko wymieszać z glebą. Żyto ozime pozostawia się zwykle do wiosny. Najważniejsze jest, aby nie opóźniać siewu, bo przesuszona gleba i chwasty szybko odbiorą poplonowi przewagę.
Jeżeli zależy Ci przede wszystkim na poprawie gleby, wybierz facelię. Na szybkie okrycie stanowiska sprawdzi się gorczyca lub gryka, a na ochronę grządki przez zimę – żyto ozime. Gdy ważniejszy jest dodatkowy plon, po bobie posiej rukolę, rzodkiewkę, sałatę, koper albo szpinak.
